Donuk Omuz (Frozen Shoulder): Omzunuz Neden Giderek Hareketsizleşir?

Donuk omuz — tıbbi adıyla adeziv kapsülit — omuz eklemini saran kapsülün kalınlaşıp büzüşmesi sonucu omzun giderek ağrılı ve hareketsiz hale gelmesidir. Hastalar genellikle “omzum kilitlendi”, “saçımı tarayamıyorum, sırtımı yıkayamıyorum” yakınmalarıyla başvurur. Süreç yavaş ilerlediği için çoğu hasta başlangıçta basit bir ağrı sandığı tablonun aylar içinde belirgin bir kısıtlılığa dönüştüğünü fark eder.

Üç Evreli Bir Süreç

• Ağrılı (donma) evre: Ağrı ön plandadır, geceleri artabilir; hareketler yavaş yavaş kısıtlanmaya başlar.
• Donuk evre: Ağrı kısmen azalır ama katılık belirginleşir; omuz her yöne kısıtlıdır.
• Çözülme evresi: Hareket açıklığı yavaş yavaş geri kazanılır.

Bu döngünün tamamı tedavi edilmediğinde uzun sürebilir. Tedavinin amacı hem bu süreyi kısaltmak hem de evreler boyunca ağrıyı kontrol altında tutup hareket kaybını en aza indirmektir.

Kimler Risk Altında?

Donuk omuz en sık 40–60 yaş aralığında ve kadınlarda görülür. Diyabet, en iyi bilinen risk faktörüdür; tiroid hastalıkları da tabloya eşlik edebilir. Ayrıca omzun bir süre hareketsiz kalmasına yol açan durumlar — kırık sonrası askıda kalma, omuz çevresi ameliyatlar veya uzun süre kolunu kullanmama — donuk omzu tetikleyebilir.

Tedavi Seçenekleri

Tedavinin bel kemiği, düzenli ve doğru uygulanan egzersiz ve fizik tedavi programıdır. Ağrının yoğun olduğu dönemde hekim önerisiyle ağrı kesiciler ve gerekli görülen hastalarda eklem içi enjeksiyon uygulamaları egzersize devam edebilmeyi kolaylaştırır. Aylarca süren düzenli tedaviye rağmen yeterli ilerleme sağlanamayan dirençli olgularda, anestezi altında manipülasyon veya artroskopik (kapalı) yöntemle kapsül gevşetme değerlendirilebilir.

Hastaların bilmesi gereken en önemli nokta şudur: donuk omuz sabır isteyen bir süreçtir; belirtiler bir gecede değil, kademeli olarak geriler. Egzersizlerin aksatılmaması, sonucu belirleyen temel etkendir.

Ne Zaman Başvurmalı?

Birkaç haftadır süren, gece uykudan uyandıran omuz ağrısı ve giderek artan hareket kısıtlılığı, ortopedik muayene gerektirir. Erken dönemde başlanan tedavi, sürecin daha kısa ve konforlu geçmesine yardımcı olur. Omuz ağrısının her zaman omuzdan kaynaklanmadığını, boyun kaynaklı ağrıların da omza yansıyabildiğini bu yazımızda ele almıştık.